مير لوحى

92

كفاية المهتدي في معرفة المهدي ( ع ) ( فارسي )

سوق دادن ملّت به سوى ترقّى و تعالى و سعادت در شئون گوناگون ، تشويق و هدايت مىكردند . همچنين علماى بزرگ آن زمان نهايت تلاش و مبارزه را با فرق منحرفه‌اى كه در صدد تجديد حيات در آن عصر با شكوه بودند ، از خود نشان دادند و با حفظ وحدت كلمه ، يدا واحدة در اضمحلال آن انحرافات كوشيدند ، كه يكى از صحنه‌هاى چنين مبارزه‌ها ، صحنهء مبارزه با اتباع ابو مسلم مروزى است . امروز مسئلهء ابو مسلم و فرقه‌گراييهاى اتباع او از داستانهاى اعصار گذشته است كه در زباله‌دان تاريخ مدفون شده و كوچك به چشم مىخورد ، اگر بخواهيم موقعيّت بزرگش را در آن زمان در ميان اتباعش و موج آن را در عموم مردم آن عصر تصوّر كنيم ، قدرى بررسى تاريخى لازم دارد . مرحوم مير لوحى در صحنه‌هاى يادشده يكى از شخصيتهاى ممتاز و در بعضى از ميدانها پيشاپيش ، تكتاز بوده است . در آن زمان ، لازم بود علماى بزرگ شيعه در اصلاح جامعهء اسلامى ايران از انحرافات تصوّف راه بسيار باريك و با احتياطى را طى كنند ، چون از طرفى سلاطين صفويّه به آن مرام ( يا واقعا و يا ظاهرا و يا هر دو ) گرايش نشان مىدادند و نمىبايست عواطف دينى آنها و شخصيّت مقتدرى كه مىتوان از آن در راههاى صحيح استفاده كرد را خدشه‌دار و تضعيف نمود و از طرفى هم بايد به حسب وظيفهء شرعى ريشهء فساد و انحرافات آنها را از بين برد و ملّت را از آن پاكسازى كرد و از پيشرفت آن جلوگيرى نمود . مرحوم مير لوحى هم در مجالس مذهبى كه به ارشاد مردم و هدايت آنها مىپرداخته ، در اين راه كوشش چشم‌گيرى داشته كه از كتابهاى معاصرينش در مسئلهء